संकष्टी चतुर्थी
संकष्टी चतुर्थी हा हिंदू धर्मातील एक महत्त्वाचा सण आहे जो दर महिन्याच्या कृष्ण पक्ष आणि शुक्ल पक्ष चतुर्थीला साजरा केला जातो. हा दिवस भगवान गणेशाला समर्पित आहे.
महत्त्व:
- संकटांचा नाश: मान्यता आहे की संकष्टी चतुर्थी व्रत ठेवल्याने भगवान गणेश सर्व संकट आणि अडचणी दूर करतात.
- मनोकामना पूर्ति: हे व्रत ठेवल्याने भगवान गणेश भक्तांच्या सर्व मनोकामना पूर्ण करतात.
- विवाहबंधन: विवाहात अडथळे येत असल्यास हे व्रत विवाहबंधन योग्यरित्या पार पाडण्यास मदत करते.
- संतानप्राप्ति: संतानप्राप्तीची इच्छा असलेल्यांसाठी हे व्रत खूप लाभदायी मानले जाते.
व्रत विधि:
- व्रताची तयारी: सकाळी लवकर उठून स्नान करा आणि स्वच्छ वस्त्र परिधान करा.
- पूजा: गणपतीची मूर्ती स्थापित करा आणि फळे, फुले, मिठाई, धूप, दीप इत्यादींचा उपयोग करून त्यांची पूजा करा.
- व्रत: पूजा केल्यानंतर व्रताचा संकल्प करा आणि दिवसभर उपवास ठेवा.
- कथा: संध्याकाळी संकष्टी चतुर्थी व्रताची कथा ऐका.
- चंद्रदर्शन: चंद्राला अर्घ्य द्या आणि चंद्रदर्शन केल्यानंतरच व्रत उघडा.
व्रताची कथा:
एका गरीब ब्राह्मणीला अनेक कष्टांना सामोरे जावे लागत होते. एका दिवशी तिने संकष्टी चतुर्थी व्रत ठेवले आणि भगवान गणेशाची पूजा केली. भगवान गणेश तिच्या भक्तीने प्रसन्न झाले आणि तिच्या सर्व कष्टांचा नाश केला. तेव्हापासून हे व्रत खूप लोकप्रिय झाले आणि लोक भगवान गणेशाची कृपा प्राप्त करण्यासाठी ते ठेवू लागले.
नियम:
- व्रताच्या दिवशी फक्त एक वेळच भोजन करावे.
- व्रताच्या काळात तामसिक भोजन टाळावे.
- व्रताच्या दिवशी खोटे बोलू नये आणि राग करू नये.
- व्रताच्या दिवशी दानधर्म करावा.
संकष्टी चतुर्थी हे एक सोपे आणि फलदायी व्रत आहे. हे व्रत ठेवल्याने भगवान गणेशाची कृपा प्राप्त होते आणि सर्व संकटांचा नाश होतो.